Ja zeggen tegen negatieve gevoelens

Angst, somberheid, verdriet, pijn, irritatie, verveling, boosheid, bezorgdheid, jaloezie, schaamte, rouw, gemis, heimwee, stress, onzekerheid… Allemaal gevoelens die af en toe de kop op steken. Ze zo snel mogelijk terug sturen naar waar ze vandaan kwamen is hierbij vaak onze automatische reactie. ‘Weg ermee! Ophoepelen met die negatieve gevoelens, ik wil gelukkig/zorgeloos/ontspannen zijn.’ Dat dit vervolgens niet lukt, geeft ons nog meer van hetzelfde: ellende. En dus gaan we nog harder werken aan het eliminatieproces van ongewenste gevoelens. Heel begrijpelijk, heel menselijk, maar ook heel contraproductief.

negatieve gevoelens

Foto: Ryan McGuire

Gevoelens zijn namelijk gekke dingen; ze zijn er nou eenmaal altijd – of je nou wilt of niet. Willen dat ze er niet zijn, is willen alsof er geen vogels zouden vliegen, geen bomen zouden bestaan of dat het altijd windstil was. En positieve gevoelens dan? Die wil je eigenlijk stiekem wel heel graag blijven beleven, toch?

Moeilijke gevoelens

Foto: Ryan McGuire

Accepteer je gevoelens

Acceptance and Commitment Therapy gaat uit van het accepteren van je gevoelens zoals ze zijn. Je zegt dus als het ware ja tegen je gevoelens, of ze nou positief of negatief zijn. In de praktijk betekent dit dus dat je probeert niet te vechten tegen je angst, je verdriet of je somberheid, maar het ten volle gaat beleven. Is dit eng? Ja. Gaat dit tegen je instinct in? Absoluut. Maakt het het gevoel niet nog sterker? Zeker weten, maar je zult zien dat als je bij je gevoel blijft, er naar kijkt, het ruimte geeft en gewoon door blijft ademen, het gevoel ook weer van vorm verandert. Het wordt minder intens, houdt je minder in bedwang en zal misschien zelfs uiteindelijk helemaal wegebben.

negatieve gevoelens

Foto: Ryan McGuire

Dat je moeilijke gevoelens verdwijnen is echter niet je doel hierbij. Als dat het wel zou zijn, dan gebruik je acceptatie als een trucje en dan is het eigenlijk geen echte acceptatie meer. Volmondig ja zeggen tegen die drukkende pijn, die verstikkende angst of dat overweldigende verdriet en bereid zijn om er dwars doorheen te gaan, geeft ruimte aan het gevoel. Het gevoel is er namelijk niet voor niets, het wil – en moet – beleefd worden. Alleen dan kan je je ervan bevrijden.

Leren negatieve gevoelens te accepteren? Volg dan de cursus ACT, Mindfulness en Compassie. De volgende cursus start op vrijdag 13 maart. Klik hier voor meer informatie.

Tekst: Sophie Kruijsdijk

Liever geluk dan gelijk

We hebben het liefst altijd gelijk en willen ook vooral dat anderen dat inzien. Dit levert echter vaak meer strijd dan harmonie op. Het onderstaande stuk is geschreven door Gijs Jansen, ACT professional bij uitstek, en legt op een mooie manier uit hoe je je geluk kunt verkiezen boven je gelijk. Laat je inspireren door zijn mooie woorden over de luxe van (zelf)compassie.

Gijs-Jansen

Liever geluk dan gelijk – Gijs Jansen

Het is grappig hoe je prioriteiten veranderen naarmate je ouder wordt. Vroeger lag ik uren in de zon om maar zo bruin mogelijk te kunnen worden, nu smeer ik me vooral goed in omdat ik geen huidkanker wil krijgen. Het verstandige brein ontwikkelt zich, en hoewel dit in mijn geval rijkelijk laat is, pluk ik er toch nog wat vruchten van.
Tot een paar jaar geleden had ik vooral te maken met de minder functionele kant van mijn verstand. Dat ding was (en is) werkelijk bang voor alles. In de ogen van zijn perfectionisme kon ik nooit iets goed doen en moest ik me regelmatig schamen voor mijn gedrag. Mijn verstand wilde vooral heel graag de baas zijn over mij en regeerde met de harde hand van angst en wantrouwen.
De afgelopen jaren ben ik me meer en meer gaan realiseren dat ik zelf de baas ben over mijn eigen leven. Mijn verstand kan roepen dat ik iets niet kan, en vervolgens kan ik zelf beslissen om het toch uit te proberen. Bestaande programmering kan worden doorbroken als je besluit om te gaan handelen vanuit je waarden, ongeacht wat je verstand roept dat je moet doen.
Zo wil mijn verstand heel graag ‘gelijk hebben’. Als mensen mij echt iets flikken, dan vind ik dat ik daar wat mee moet. Dan stuur ik mailtjes waarin ik uitleg hoe en waarom ik gekwetst ben, in de hoop dat een simpel ‘sorry’ het gat tussen mij en de ander kan dichten. Het vervelende is alleen dat andere mensen vaak niet dezelfde agenda hebben (om het even heel netjes te zeggen). En dus blijf ik dikwijls gekwetst achter, samen met mijn gelijk. Want gelijk heb ik soms hoor, poeh poeh! Ik heb soms zoveel gelijk dat ik er wakker van lig.
Vaak zijn we van huis uit geprogrammeerd met allerlei regels over rechtvaardigheid, en over ‘hoe je je moet gedragen naar anderen toe’. Verwachten dat je omgeving zich ook aan deze regels houdt, kan zorgen voor veel onnodige frustratie en slapeloze nachten. Dit besef bracht mij ertoe om te
kijken naar wat ik nu zelf daadwerkelijk wil met mijn leven. Wil ik een verbitterde gelijkvechter zijn, of wil ik juist een positieve verbinding maken met anderen? En, als het laatste het geval is, ben ik dan bereid om mijn gelijk daarvoor af en toe op te geven?
Mijn verstand vond dit overigens een hypocriet idee dat stonk naar zelfverloochening. Toch heb ik in het eerstvolgende conflict (waarin ik nota bene onvoorstelbaar ongelooflijk gelijk had) besloten om te handelen vanuit de luxe van compassie. Ik vertelde deze keer wederom dat de situatie me pijn deed, maar ook dat ik zelf spijt had dat het conflict zo ver was opgelopen. Toen ik vervolgens nogmaals een rotreactie kreeg, reageerde ik wederom met compassie (terwijl mijn verstand witheet schreeuwde dat ik in mijn recht stond en dat ik me de kaas niet van het brood moest laten eten).
Het conflict was daarmee overigens niet uit de wereld. Maar door te kiezen voor een inhoudelijke doch compassievolle benadering, merkte ik dat mijn eigen frustratie verdween. Ik heb heerlijk geslapen die nacht. Door het conflict niet aan te gaan, was er in mijn lijf geen conflict meer mogelijk.
Conclusie: Er is niets zo helend als een bewuste houding op basis van compassie, zowel naar jezelf als naar anderen toe. In de kern wil niemand vechten of lang boos zijn, en is iedereen uiteindelijk op zoek naar contact en verbondenheid. Mijn uitgangspunt was dat het leven te kort is voor het maken van ruzie. Mijn verstand heeft nog steeds gelijk en mag dat gelijk houden. Ook anderen mogen hun gelijk komen halen, maar dan wel in ruil voor een knuffel.

Meer lezen van Gijs Jansen? Bestel dan hier zijn boek over zelfcompassie.

Het slechte van goede voornemens

We zijn met z’n allen keihard bezig met onze goede voornemens. We hebben ze vol overtuiging bedacht en zijn ze op volle kracht aan het waarmaken – met de intentie ze vervolgens voor altijd vol te blijven houden.

Het goede van goede voornemens is dat je stil staat bij wat je vindt dat er anders zou moeten in je leven. Het slechte van goede voornemens is het woordje moeten dat er vaak mee gepaard gaat. We maken de balans op aan het einde van het jaar en vinden ons te dik, te lui, te ongezond, te gestrest of te verzin-het-zelf-maar. Dit is een negatieve constatering en we willen dus hard aan het werk om dit slechte gedrag uit te roeien en uiteindelijk om te zetten naar een positief gevoel.

Van slecht naar goed is een hele grote stap. Een stap die de eerste paar dagen, weken of misschien maanden nog vol te houden is, maar daarna toch te overmoedig en onhaalbaar blijkt te zijn. Het resultaat? Je stopt uit frustratie met je goede voornemen en geeft er nog eens een harde trap tegenaan ook. ‘Ik houd het toch niet vol dus waarom zou ik het überhaupt proberen? Hier met die zak chips!’goede-voornemens (2)

Heel begrijpelijk. Niemand vindt het namelijk leuk om afgebeuld te worden om zo tot een positief resultaat te komen. Dit is vrij onrealistisch en ook gewoon niet prettig. Wat dan wel? Misschien is het goed om eens te kijken naar je voornemen en te zien wat er achter schuilgaat. Wil je afvallen omdat je vriend je een ‘dikkertje’ noemt? Wil je gezonder leven omdat dat bij de huidige trend past? Wil je minder gestresst zijn, maar eigenlijk ook niet echt bereid iets aan je situatie veranderen? Kortom, past je voornemen bij wat je écht belangrijk vindt?

goede-voornemens (3)

Acceptance and Commitment Therapie helpt je bij het ontdekken wat je eigenlijk zou willen doen in het leven en/of hoe je eigenlijk zou willen leven. Het leert je te leven aan de hand van je waarden – in plaats van aan de hand van grillen, spontane ideeën en meningen van anderen. Een goed voornemen naleven dat gevoed is door je waarden is niet alleen een goed voornemen, maar het beste dat je je leven ooit had kunnen geven.

goede-voornemens (1)

Meer weten over leven volgens je waarden? Schrijf je dan nu in voor de cursus ACT, Mindfulness en Compassie. Klik hier voor meer informatie.

Een waarden-vol jaar gewenst!

Tekst: Sophie Kruijsdijk