Wat je zegt ben je zelf

Meningen; we hebben ze allemaal en we vinden ook allemaal dat wij gelijk hebben. Wat wij vinden is nou eenmaal de waarheid en dat anderen diezelfde waarheid niet delen, is soms onvoorstelbaar. Het grappige aan meningen is echter dat ze meer over de persoon zeggen die de mening heeft, dan over het ding of de persoon waar de mening over gaat. Wij zien namelijk alleen wat we zelf zijn.

wat-je-zegt-ben-je-zelf (2)

Wat je zegt ben je zelf

Neem het gedrag van een collega bijvoorbeeld. Iedere ochtend gaat hij uitgebreid de krant zitten voorlezen; of je daar nu zin in hebt of niet, hij doet steevast uitgebreid verslag. Nu deelt het merendeel van de collega’s de mening dat dit gedrag storend, ongepast of irritant is, maar er zal vast ook wel iemand zijn die het vermakelijk, origineel of zelfs interessant vindt. Dit heeft alles te maken met wat die mensen zelf belangrijk vinden, of eigenlijk, waar ze zelf onzeker over zijn.

Ik vind die collega zelf ongelooflijk irritant; hij neemt namelijk veel ruimte in, gaat over alle gangbare grenzen heen en houdt absoluut geen rekening met anderen. Laten dat nou precies mijn ‘pijnpunten’ zijn. Ik ben namelijk als de dood om te veel ruimte in te nemen, ik respecteer andermans grenzen zo goed dat ik daardoor die van mezelf overschrijd en houd constant rekening met anderen waardoor ik mezelf soms uit het oog verlies. Interessant, nietwaar?

wat-je-zegt-ben-je-zelf (3)

Herken je eigen pijnpunten

Ben je veel met het uiterlijk van anderen bezig en vind je daar dan ook van alles van? Dikke kans dat je zelf onzeker bent over je eigen uiterlijk. Vind je rijke mensen maar kakkers en moet je niks van geld hebben? Grote kans dat je zelf een ingewikkelde relatie met geld hebt. Vind je onzekere, verlegen types maar zwak? Grote kans dat je van jezelf altijd sterk moet zijn en je eigen ‘zwakte’ afkeurt.

Als je je eigen meningen kunt herkennen, geeft dit inzicht in jouw gevoelige punten. En als je deze eenmaal doorziet, kun je daar op anticiperen en zelfs mee gaan oefenen. Ik neem bijvoorbeeld bewust af en toe wat meer ruimte in en kijk dan wat er gebeurt. Meestal gebeurt er eigenlijk niks. Of speelt er zich in ieder geval niet het drama af dat mijn verstand mij voorkauwt als ik überhaupt aan wat meer ruimte innemen denk.

Als je je uiterlijk erg belangrijk vindt, kun je een keer zonder make up of gel de deur uit gaan. Of bewust een keer een fout maken, mocht dat je grootste angst zijn. Door er bewust mee te experimenteren zal je merken dat de reactie – en dus de mening van anderen – heel anders is dan je verwacht. Of je zult merken dat ze helemaal geen mening hebben over jouw ‘schande.’ Ze zijn waarschijnlijk veel te veel bezig met wat anderen wel niet van hen zullen denken!

wat-je-zegt-ben-je-zelf (1)

Meningen zijn persoonlijk, subjectief en verre van de absolute waarheid – mocht die überhaupt bestaan. Als je dit eenmaal doorziet, kun je vrijer door het leven gaan. De mening van een ander heeft namelijk helemaal niets met jou te maken, maar alles met de persoon die ‘m heeft. Want wat hij zegt, is hij namelijk zelf.

Succes met experimenteren!

Tekst: Sophie Kruijsdijk, life coach en ACT professional.

Weten wat je wilt

Heel leuk allemaal die kreten waarin wordt geroepen dat je moet doen wat je wilt en je dromen moet najagen – maar wat als je eigenlijk geen idee hebt van wat je precies wilt? Wat als je dat wel zou willen weten, maar alleen maar vage ideeën hebt die alsmaar vager worden des te langer je er over nadenkt? Kortom, als je door de bomen het bos niet meer ziet, je alsmaar in cirkeltjes blijft draaien en het steeds weer hetzelfde liedje is. ‘Ik weet het niet’ schalt dag in, dag uit, op repeat, door de speakers in je hoofd.

Dit deuntje is misschien op het begin nog irritant, maar wordt snel al best gewoon eigenlijk. Het komt er klakkeloos uitrollen wanneer iemand je vraagt: ‘wat zou jij graag willen?’. ‘Kweeniet, geen idee, ik zou het niet weten…’, en meer van dit soort antwoorden. Maar is dat echt zo? Of is dat stiekem een excuus om jezelf niet in de ogen te hoeven kijken en toe te geven dat je eigenlijk niet trouw bent aan jezelf?

Foto: Blake Verdoorn

Foto: Blake Verdoorn

Doen wat je wilt vergt namelijk moed. Net als je eigen ruimte innemen, zoals ik in deze post besprak. Het betekent dat je je eigen weg gaat, de dingen anders doet dan anderen en vooral eens goed met jezelf gaat zitten en kijken hoe de situatie er nou eigenlijk voor staat. En dat is moeilijk, want vaak realiseer je je op dat pijnlijke moment dat je hebt gefaald wat betreft doen wat jij wilt. En dus is het makkelijker om te zeggen dat je niet weet wat je wilt. Zo vermijd je ‘slim’ dat moment van de waarheid, jouw waarheid.

Je weet namelijk best wat je wilt, of dat weet je ongeveer, of op z’n minst weet je wat je echt niet wilt. En dat is al heel wat, want het is in ieder geval niet zo dat je niks weet. Misschien heb je nog geen kant-en-klaar beeld van hoe het er precies uit ziet, maar je weet echt wel of je graag kookt, tekent, naar de bioscoop gaat, met mensen werkt of juist met de computer. Anders ben je een robot – die voelen of denken namelijk niet en doen gewoon wat er voor ze in het programma staat geschreven.

weten-wat-je-wilt

Foto: Davide Ragusa

Aangezien je geen robot bent, kun je op z’n minst beginnen met stapje voor stapje te kijken naar wat je voorkeur heeft. Neem even de tijd en beantwoord in alle rust, in je eentje, de volgende vragen:

Wat vind je belangrijk in je leven?

Waar zou je meer tijd aan willen besteden?

Wat vind je leuk?

Waar word je gelukkig van?

Wat zou je niet kunnen missen in je leven?

Waar wil je om herinnerd worden als je overleden bent?

Dit zijn allemaal vragen die je dicht bij je waarden brengen. Waarden kunnen dingen zijn als familie, creativiteit, spel, plezier, diepgang, schoonheid, bijdragen, delen, enzovoort. Hoe meer je naar je waarden leeft, hoe meer voldoening je zult ervaren. Dus eigenlijk is weten wat je wilt, weten wat je waarden zijn. En zo zijn we weer een stapje dichterbij jou gekomen, bij wie je bent en bij wat je wilt.

weten-wat-je-wilt

Foto: Blake Verdoorn

Tekst: Sophie Kruijsdijk

Verleg je focus

Stoorzenders, irritaties, tegenslagen; soms lijkt het alsof onze dagen er vol mee zitten. Heb je eindelijk de tijd gevonden om te mediteren, gaat de buurman lopen timmeren. Wil je nog even snel na het werk wat boodschappen halen, sta je een paar straten voor de supermarkt in de file. Ben je eindelijk gaan zitten voor een column, zet je partner muziek op. Je wordt afgeleid en dingen gaan dus niet volgens plan – het overkomt ons allemaal constant. Maar hoe we er mee omgaan, verschilt per persoon.

Foto: Ryan McGuire

Foto: Ryan McGuire

Je kunt je bijvoorbeeld helemaal op laten naaien door het irritante getik van je buurman, volledig los gaan op het verkeer voor je of je partner verbouwereerd tot de orde roepen: ik probeer me hier te concentreren, JA! In andere woorden: ik wil dat jij, of liever eigenlijk de hele wereld, rekening met mij houdt. Als ons iets in de weg staat, dan is dat de schuld van de ander en moet die veranderen om het ongemak op te lossen.

Dit is een vrij basale reactie die geen mens vreemd is; wij zijn immers geprogrammeerd om ongemak uit de weg te ruimen en dan het liefst zo snel mogelijk. Als iets buiten onze controle ligt, dan doen we toch ontzettend ons best om de situatie naar onze hand te zetten. We gaan ons er ontzettend aan irriteren bijvoorbeeld. Heel begrijpelijk, maar vrij contraproductief.

Foto: Ryan McGuire

Foto: Ryan McGuire

Je verspilt namelijk een hoop energie in het ‘oplossen’ van de storende factor. Het enige wat je bereikt is dat je er gestrest door raakt en het bijna een obsessie wordt om de irritatie te elimineren. Je meditatiemoment, een rustig begin van de avond of het plezier van een column schrijven ruim je zo eigenhandig uit de weg. Hoe raar en onrealistisch dit ook klinkt: je hebt een keuze.

Je kunt namelijk je focus proberen te verleggen. Als primaire reactie focust je verstand zich compleet op de stoorzender. Gedachten als: ‘moet weg, stom, slecht, elimineer, stomme buurman toch ook, hallo, ik ben er ook hoor!’ wisselen zich af en nemen de boel volledig over. Een stressreactie is het resultaat en het enige wat je nog hoort, ziet en denkt is de verstoring. Bewust kiezen hoe je reageert, helpt om deze schijnbaar oncontroleerbare situatie ietwat handelbaarder te maken.

Tijdens het meditatievoorbeeld kan je, na het erkennen van de irritatie, er voor kiezen om ‘geluid’ je object van meditatie te maken. Je kunt ook je adem volgen en iedere keer als je afgeleid wordt door het gehamer, je focus weer terug brengen naar je buik. De geïrriteerde gedachten observeren is een derde optie. Je laat je zo niet willoos meevoeren in de stroom, maar besluit een observerende houding in te nemen en te zien wat er gebeurt. ‘Ja, dag, kan ik eindelijk mediteren word ik weer afgeleid!’ oppert je verstand wellicht. Meditatie is niet anders dan observeren wat er komt en gaat, als daar een stoorzender bij hoort dan observeer je die lekker mee. Zo gaat het in het leven namelijk ook.

Foto: Szolkin

Foto: Szolkin

Net als bij die file bijvoorbeeld. Dit is inderdaad balen en het is goed om daar even bij stil te staan, maar daarna is aan jou de keuze wat je vervolgens doet. Je kunt het moment gebruiken om even bij je ademhaling te zijn. Je kunt een vriendin bellen. Je kunt ook besluiten te parkeren en verder te lopen. Hier verleg je de focus dus op iets anders, iets waar je wél wat aan hebt.

Ik noemde eerder de partner die muziek opzet tijdens het schrijven van een column. Die partner is mijn vriend en ik ben de columniste. Ja, ik dacht direct: ‘ik probeer me hier te concentreren, JA!’ Maar ik besloot niks te zeggen en lekker door te tikken. Ik hield mijn focus bewust bij mijn boodschap in plaats van bij mijn geïrriteerde gedachten. En nu? Nu is mijn column af en is het stil, want hij heeft namelijk zelf na een tijdje de muziek uitgezet. En zo gaat het met veel meer dingen in het leven; ze komen en gaan en het is aan ons wat we er mee doen.

Tekst: Sophie Kruijsdijk

Lichter Leven

Onlangs is het nieuwe boek van ACT-expert bij uitstek Gijs Jansen verschenen. Het heet Lichter Leven en geeft antwoord op 22 zware vragen met verlichtende antwoorden.

‘Op basis van bewezen effectieve technieken laat psycholoog en ervaringsdeskundige Gijs Jansen je zelf ervaren wat je kunt doen om (bijvoorbeeld) slimmer met gedachten en gevoelens om te gaan. Zonder moeilijke, dure woorden en met een broodnodige dosis humor, nodigt Gijs je uit om jezelf te accepteren zoals je bent, mét alle toeters en bellen die daar bij horen.

Lichter Leven gaat over een nieuw en fris perspectief op onze menselijkheid, waarbinnen we alles mogen denken, voelen en ervaren. Het boek leert je om de strijd met jezelf te staken en om verbinding te maken met de dingen die werkelijk belangrijk voor je zijn.

Lichter-leven
Een verkorte versie van dit boek is verschenen in het mei-nummer van Psychologie Magazine. Het complete boek kun je downloaden op lichterleven.seetrue.nl. Je bepaalt zelf of je daarvoor wilt betalen en hoeveel. De eventuele opbrengst komt volledig ten goede aan KWF Kankerbestrijding.’

Gijs geeft ons naast een hoop antwoorden, tegelijkertijd een prachtvoorbeeld van het leven naar waarden. Hij voert de waarde ‘delen’ zo ver door dat hij, naast de vrijwillige bijdrage aan het KWF, zelf niets vraagt voor het boek dat hij heeft geschreven. Een gebaar dat zo waardevol is dat eigenlijk niet in woorden uit te drukken is. Dank voor het delen Gijs!

Dit boek is een absolute aanrader voor iedereen die lichter zou willen leven. En wie wil dat nou niet?

Bron: SeeTrue – Tekst: Sophie Kruijsdijk

Een leven zonder angst

…bestaat niet. Of nou ja, het bestaat niet. Je kunt er natuurlijk best wel voor zorgen dat je zo min mogelijk angst ervaart. Hoe deze schijnbaar fantastische staat van zijn te bereiken is? Door gewoon alles uit de weg te gaan dat angst oproept.

Je kunt bijvoorbeeld thuisblijven als je voor een feestje van die hippe collega bent uitgenodigd. Dan hoef je je namelijk ook niet duf te voelen naast al die minstens zo hippe genodigden. Je kunt niet gaan zwemmen om zo die ogen op je wiebelende kipfilets niet te hoeven voelen. Je kunt niet gaan winkelen om zo niet naar jezelf in de spiegel te hoeven kijken. Je kunt niet gaan voetballen om zo niet te voelen dat je de sloomste bent. Je kunt niet naar je werk gaan om zo dat functioneringsgesprek met je manager niet te hoeven hebben.

Heel gemakkelijk eigenlijk leven zonder angst. Of je er een leuk leven aan over houdt is een tweede. Maar wat maakt dat uit? Je angst heb je tenminste onder controle. Feest! O nee, daar hielden we niet van…

Foto: Ryan Mcguire

Foto: Ryan McGuire

Dan maar een beetje op de bank hangen, naar buiten turen, TV kijken, internetten. Tralalie, tralala, hoera, geen angst. Maar ja, die buurvrouw ziet er eigenlijk, irritant genoeg, veel gelukkiger uit dan jij, die mensen in die televisieserie lijken echter te zijn dan jij en die lachende ‘prodent smiles’ op de internetsites lijken op de foto meer lol te hebben dan jij in een heel jaar. Dit was nou ook weer niet de bedoeling.

Wat dan wel? Wat als je je angst eens bij jou thuis uit zo nodigen? Gewoon even naast je op de bank laten zitten terwijl je dat feestje alleen maar overweegt. De stof van het zwempak door je vingers laten gaan en tegelijkertijd het gespat van je angst in de baan naast je op je huid voelen. Eens in de gang voor de spiegel gaan staan en je angst ook een plekje in het totaalplaatje geven. Met je neefje een balletje gaan trappen en je angst even vergeten als je hem door zijn kleine spillebeentjes speelt. De kantine in stappen en een kopje koffie voor jezelf én je angst meenemen naar het gesprek. Dat je manager dan denkt dat dat kopje voor hem is, kan dan alleen maar in je voordeel werken.

Foto: Ryan McGuire

Foto: Ryan McGuire

Angst is er nou eenmaal. Je er tegen indekken is eigenlijk hetzelfde als niet leven. En dat gaat een beetje moeilijk als je nog gewoon ademt en je hart nog gezellig door klopt. Er bewust voor kiezen om je angst met je mee te nemen, hem ruimte te geven en er gewoon te laten zijn betekent dat je simpelweg dingen kunt gaan doen. Dat je gaat ervaren. Dat je gaat leven. En dat doe je eigenlijk al, maar dan met je angst er bij.

Tekst: Sophie Kruijsdijk

Beren op de weg

We zijn geprogrammeerd om het negatieve, of het gevaar, in alles te zien wat er maar aan ons voorbij komt. Hoe je ook je best doet om positief te denken, we zoomen altijd onbewust automatisch in op het negatieve aspect van een situatie of een persoon. Dit is bij de een wat meer merkbaar dan bij de ander, maar onze gedachten zijn onbewust veel vaker negatief dan positief. Dit is vanuit de evolutietheorie heel logisch aangezien we heel, heel vroeger voor echte, fysieke gevaren – zoals beren – stonden. Door het gevaar te herkennen, konden we inschatten hoe we ons er het beste tegen konden beschermen. Nu hebben we voornamelijk last van die programmering en zie we eigenlijk voortdurend figuurlijke beren op de weg.

Foto: lifeofpix.com - Leeroy

Foto: lifeofpix.com – Leeroy

Ons verstand speelt hierbij een glanzende hoofdrol. Het behoedt ons voor de grootste gevaren, worst case scenarios en regelrechte afgang. Het doet dat zo goed, dat we vaak de neiging hebben om dan maar ontzettend lekker in onze veilige, maar vaak vrij saaie, comfort zone te blijven zitten en niks nieuws uit te proberen. Vooral geen dingen waarvan we niet kunnen inschatten hoe ze zullen gaan. Het verstand weet dat trouwens wel – allicht dat denkt het – en staat al klaar met een dierentuin vol losgeslagen beren. Die versperren je al de weg zonder dat je überhaupt bent gaan lopen.

Nu is dat lopen ook heel eng – dat zal niemand ontkennen. Het is onzeker, nieuw, spannend en misschien wel vol met valkuilen. Maar dat weet je niet, totdat je daadwerkelijk aan je reis begint. Natuurlijk kom je op je weg uitdagingen, obstakels en onvoorziene problemen tegen. Dat je die één voor één oplost op het moment dat ze zich voordoen, geeft je tegelijkertijd weer vertrouwen voor het aankunnen van toekomstige uitdagingen. De onverwachte leuke, interessante en verrassende factoren kom je echter ook tegen en zullen je de energie geven om door te zetten. Komt er dan weer een beer aan in de verte, al dan niet door je verstand verzonnen, dan kun je er ook voor kiezen om gewoon lekker samen met die beer toch je weg te vervolgen. Je zult versteld staan van je bestemming.

Tekst: Sophie Kruijsdijk

Acda en de Munnik hebben hier een prachtig lied over geschreven:

Zwart-witdenken

In Acceptance & Commitment Therapy wordt er veel gebruik gemaakt van metaforen. Zo wordt je manier van kijken, of een lastige situatie, in een keer veel duidelijker en letterlijk tastbaar. De schaakmetafoor is hier een mooi voorbeeld van:

De schaakmetafoor

Als we aan het vechten zijn (tegen het leven, tegen een situatie, met een persoon), zien we de wereld vanuit dat perspectief. We nemen onze gedachten en gevoelens dan vaak erg letterlijk en handelen daar dan ook uit. We nemen bijvoorbeeld de angst om te falen uiterst serieus en we willen dan het liefst wegrennen van deze angst. We gaan vermijden en doen zo niet wat we eigenlijk graag zouden willen doen. Of we willen dat positieve gedachten altijd de bovenhand hebben en dat we ons nooit ongelukkig voelen. Negatieve gedachten worden dus onderdrukt, wat uiteindelijk een tegenstrijdig effect heeft: we ontploffen of worden depressief.

Foto: Wikimedia Commons | 'Opening chess position from black side' by MichaelMaggs

Foto: Wikimedia Commons | ‘Opening chess position from black side’ by MichaelMaggs

We zitten dus de hele tijd in ons hoofd en vechten met man en macht tegen onze vermeende vijanden; negatieve gevoelens en gedachten. Als we alle positieve gedachten en gevoelens nu eens zien als de witte schaakstukken en alle negatieve als de zwarte. Wie zijn wij dan? De witte stukken of de zwarte stukken? We willen graag wit zijn, we willen dus dat wit wint. Maar we voelen ons eigenlijk best wel vaak zwart en we zijn bang dat zwart uiteindelijk zal winnen.

Foto: Ryan McGuire

Foto: Ryan McGuire

In de realiteit zijn we geen van beiden. Wij zijn niet onze negatieve gedachten en gevoelens en wij zijn ook niet onze positieve. We hebben ze wel allebei, maar we zijn ze niet. Wij zijn het schaakbord, waarop het spel zich afspeelt. En als wij het schaakbord zijn, zou het dan erg veel uitmaken, of zwart of wit wint? Verandert het schaakbord zelf daardoor? Dat wit fijnere gevoelens oplevert en zwart minder fijne staat vast – maar het leven bestaat nou eenmaal uit allebei. Dan kun je maar beter het spelletje meespelen dan telkens weer het hele bord omgooien, nietwaar?

Tekst: Sophie Kruijsdijk (gebaseerd op tekst van SeeTrue)

 

Ja zeggen tegen negatieve gevoelens

Angst, somberheid, verdriet, pijn, irritatie, verveling, boosheid, bezorgdheid, jaloezie, schaamte, rouw, gemis, heimwee, stress, onzekerheid… Allemaal gevoelens die af en toe de kop op steken. Ze zo snel mogelijk terug sturen naar waar ze vandaan kwamen is hierbij vaak onze automatische reactie. ‘Weg ermee! Ophoepelen met die negatieve gevoelens, ik wil gelukkig/zorgeloos/ontspannen zijn.’ Dat dit vervolgens niet lukt, geeft ons nog meer van hetzelfde: ellende. En dus gaan we nog harder werken aan het eliminatieproces van ongewenste gevoelens. Heel begrijpelijk, heel menselijk, maar ook heel contraproductief.

negatieve gevoelens

Foto: Ryan McGuire

Gevoelens zijn namelijk gekke dingen; ze zijn er nou eenmaal altijd – of je nou wilt of niet. Willen dat ze er niet zijn, is willen alsof er geen vogels zouden vliegen, geen bomen zouden bestaan of dat het altijd windstil was. En positieve gevoelens dan? Die wil je eigenlijk stiekem wel heel graag blijven beleven, toch?

Moeilijke gevoelens

Foto: Ryan McGuire

Accepteer je gevoelens

Acceptance and Commitment Therapy gaat uit van het accepteren van je gevoelens zoals ze zijn. Je zegt dus als het ware ja tegen je gevoelens, of ze nou positief of negatief zijn. In de praktijk betekent dit dus dat je probeert niet te vechten tegen je angst, je verdriet of je somberheid, maar het ten volle gaat beleven. Is dit eng? Ja. Gaat dit tegen je instinct in? Absoluut. Maakt het het gevoel niet nog sterker? Zeker weten, maar je zult zien dat als je bij je gevoel blijft, er naar kijkt, het ruimte geeft en gewoon door blijft ademen, het gevoel ook weer van vorm verandert. Het wordt minder intens, houdt je minder in bedwang en zal misschien zelfs uiteindelijk helemaal wegebben.

negatieve gevoelens

Foto: Ryan McGuire

Dat je moeilijke gevoelens verdwijnen is echter niet je doel hierbij. Als dat het wel zou zijn, dan gebruik je acceptatie als een trucje en dan is het eigenlijk geen echte acceptatie meer. Volmondig ja zeggen tegen die drukkende pijn, die verstikkende angst of dat overweldigende verdriet en bereid zijn om er dwars doorheen te gaan, geeft ruimte aan het gevoel. Het gevoel is er namelijk niet voor niets, het wil – en moet – beleefd worden. Alleen dan kan je je ervan bevrijden.

Leren negatieve gevoelens te accepteren? Volg dan de cursus ACT, Mindfulness en Compassie. De volgende cursus start op vrijdag 13 maart. Klik hier voor meer informatie.

Tekst: Sophie Kruijsdijk

Liever geluk dan gelijk

We hebben het liefst altijd gelijk en willen ook vooral dat anderen dat inzien. Dit levert echter vaak meer strijd dan harmonie op. Het onderstaande stuk is geschreven door Gijs Jansen, ACT professional bij uitstek, en legt op een mooie manier uit hoe je je geluk kunt verkiezen boven je gelijk. Laat je inspireren door zijn mooie woorden over de luxe van (zelf)compassie.

Gijs-Jansen

Liever geluk dan gelijk – Gijs Jansen

Het is grappig hoe je prioriteiten veranderen naarmate je ouder wordt. Vroeger lag ik uren in de zon om maar zo bruin mogelijk te kunnen worden, nu smeer ik me vooral goed in omdat ik geen huidkanker wil krijgen. Het verstandige brein ontwikkelt zich, en hoewel dit in mijn geval rijkelijk laat is, pluk ik er toch nog wat vruchten van.
Tot een paar jaar geleden had ik vooral te maken met de minder functionele kant van mijn verstand. Dat ding was (en is) werkelijk bang voor alles. In de ogen van zijn perfectionisme kon ik nooit iets goed doen en moest ik me regelmatig schamen voor mijn gedrag. Mijn verstand wilde vooral heel graag de baas zijn over mij en regeerde met de harde hand van angst en wantrouwen.
De afgelopen jaren ben ik me meer en meer gaan realiseren dat ik zelf de baas ben over mijn eigen leven. Mijn verstand kan roepen dat ik iets niet kan, en vervolgens kan ik zelf beslissen om het toch uit te proberen. Bestaande programmering kan worden doorbroken als je besluit om te gaan handelen vanuit je waarden, ongeacht wat je verstand roept dat je moet doen.
Zo wil mijn verstand heel graag ‘gelijk hebben’. Als mensen mij echt iets flikken, dan vind ik dat ik daar wat mee moet. Dan stuur ik mailtjes waarin ik uitleg hoe en waarom ik gekwetst ben, in de hoop dat een simpel ‘sorry’ het gat tussen mij en de ander kan dichten. Het vervelende is alleen dat andere mensen vaak niet dezelfde agenda hebben (om het even heel netjes te zeggen). En dus blijf ik dikwijls gekwetst achter, samen met mijn gelijk. Want gelijk heb ik soms hoor, poeh poeh! Ik heb soms zoveel gelijk dat ik er wakker van lig.
Vaak zijn we van huis uit geprogrammeerd met allerlei regels over rechtvaardigheid, en over ‘hoe je je moet gedragen naar anderen toe’. Verwachten dat je omgeving zich ook aan deze regels houdt, kan zorgen voor veel onnodige frustratie en slapeloze nachten. Dit besef bracht mij ertoe om te
kijken naar wat ik nu zelf daadwerkelijk wil met mijn leven. Wil ik een verbitterde gelijkvechter zijn, of wil ik juist een positieve verbinding maken met anderen? En, als het laatste het geval is, ben ik dan bereid om mijn gelijk daarvoor af en toe op te geven?
Mijn verstand vond dit overigens een hypocriet idee dat stonk naar zelfverloochening. Toch heb ik in het eerstvolgende conflict (waarin ik nota bene onvoorstelbaar ongelooflijk gelijk had) besloten om te handelen vanuit de luxe van compassie. Ik vertelde deze keer wederom dat de situatie me pijn deed, maar ook dat ik zelf spijt had dat het conflict zo ver was opgelopen. Toen ik vervolgens nogmaals een rotreactie kreeg, reageerde ik wederom met compassie (terwijl mijn verstand witheet schreeuwde dat ik in mijn recht stond en dat ik me de kaas niet van het brood moest laten eten).
Het conflict was daarmee overigens niet uit de wereld. Maar door te kiezen voor een inhoudelijke doch compassievolle benadering, merkte ik dat mijn eigen frustratie verdween. Ik heb heerlijk geslapen die nacht. Door het conflict niet aan te gaan, was er in mijn lijf geen conflict meer mogelijk.
Conclusie: Er is niets zo helend als een bewuste houding op basis van compassie, zowel naar jezelf als naar anderen toe. In de kern wil niemand vechten of lang boos zijn, en is iedereen uiteindelijk op zoek naar contact en verbondenheid. Mijn uitgangspunt was dat het leven te kort is voor het maken van ruzie. Mijn verstand heeft nog steeds gelijk en mag dat gelijk houden. Ook anderen mogen hun gelijk komen halen, maar dan wel in ruil voor een knuffel.

Meer lezen van Gijs Jansen? Bestel dan hier zijn boek over zelfcompassie.

Het slechte van goede voornemens

We zijn met z’n allen keihard bezig met onze goede voornemens. We hebben ze vol overtuiging bedacht en zijn ze op volle kracht aan het waarmaken – met de intentie ze vervolgens voor altijd vol te blijven houden.

Het goede van goede voornemens is dat je stil staat bij wat je vindt dat er anders zou moeten in je leven. Het slechte van goede voornemens is het woordje moeten dat er vaak mee gepaard gaat. We maken de balans op aan het einde van het jaar en vinden ons te dik, te lui, te ongezond, te gestrest of te verzin-het-zelf-maar. Dit is een negatieve constatering en we willen dus hard aan het werk om dit slechte gedrag uit te roeien en uiteindelijk om te zetten naar een positief gevoel.

Van slecht naar goed is een hele grote stap. Een stap die de eerste paar dagen, weken of misschien maanden nog vol te houden is, maar daarna toch te overmoedig en onhaalbaar blijkt te zijn. Het resultaat? Je stopt uit frustratie met je goede voornemen en geeft er nog eens een harde trap tegenaan ook. ‘Ik houd het toch niet vol dus waarom zou ik het überhaupt proberen? Hier met die zak chips!’goede-voornemens (2)

Heel begrijpelijk. Niemand vindt het namelijk leuk om afgebeuld te worden om zo tot een positief resultaat te komen. Dit is vrij onrealistisch en ook gewoon niet prettig. Wat dan wel? Misschien is het goed om eens te kijken naar je voornemen en te zien wat er achter schuilgaat. Wil je afvallen omdat je vriend je een ‘dikkertje’ noemt? Wil je gezonder leven omdat dat bij de huidige trend past? Wil je minder gestresst zijn, maar eigenlijk ook niet echt bereid iets aan je situatie veranderen? Kortom, past je voornemen bij wat je écht belangrijk vindt?

goede-voornemens (3)

Acceptance and Commitment Therapie helpt je bij het ontdekken wat je eigenlijk zou willen doen in het leven en/of hoe je eigenlijk zou willen leven. Het leert je te leven aan de hand van je waarden – in plaats van aan de hand van grillen, spontane ideeën en meningen van anderen. Een goed voornemen naleven dat gevoed is door je waarden is niet alleen een goed voornemen, maar het beste dat je je leven ooit had kunnen geven.

goede-voornemens (1)

Meer weten over leven volgens je waarden? Schrijf je dan nu in voor de cursus ACT, Mindfulness en Compassie. Klik hier voor meer informatie.

Een waarden-vol jaar gewenst!

Tekst: Sophie Kruijsdijk